Uzayda veri merkezi için Google’dan ilk yörünge testi
Google, uzayda veri merkezi kurulmasının önündeki teknik engelleri incelemek için yapay zeka çipleri taşıyan prototip uyduyu yörüngeye gönderecek.
Google, yapay zeka çiplerinin uzay ortamında çalışıp çalışamayacağını değerlendirmek amacıyla ilk yörünge testine hazırlanıyor. Şirket, Project Suncatcher adı verilen araştırma kapsamında prototip bir uyduyu gelecek hafta alçak Dünya yörüngesine göndermeyi planlıyor.
Planet Labs işbirliğiyle gerçekleştirilecek görevde uydu, SpaceX’in Transporter-18 fırlatışıyla uzaya taşınacak. Testlerde Google’ın yapay zeka işlemleri için geliştirdiği TPU çiplerinin fırlatma sırasında oluşan kuvvetlere, uzay radyasyonuna ve yüksek sıcaklık değişimlerine karşı dayanıklılığı incelenecek.
Araştırmanın önemli başlıklarından birini radyasyonun elektronik sistemlerde yol açabileceği veri hataları oluşturuyor. Google ayrıca hava akımının bulunmadığı uzay boşluğunda çiplerin nasıl soğutulabileceğini de sınayacak. Bu amaçla ısı boruları ile radyatörleri bir arada kullanan bir tasarım değerlendirilecek.
Şirket, söz konusu görevin doğrudan çalışan bir uzay veri merkezi kurma amacı taşımadığını belirtiyor. İlk aşamadaki hedef, yörüngede veri toplamak ve ileride karşılaşılabilecek teknik sorunları ortaya çıkarmak.
Google, gelecekteki bilgi işlem sistemlerini birbirine bağlayacak yüksek kapasiteli lazer iletişim teknolojilerini test etmek için 2027 yılında iki uydu daha fırlatmayı hedefliyor.
Yapay zeka odaklı veri merkezlerinin yüksek miktarda elektrik tüketmesi, teknoloji şirketlerini Dünya’daki enerji altyapısına alternatif arayışlara yöneltiyor. Bu seçeneklerden biri de veri merkezlerini alçak Dünya yörüngesine taşımak. Uyduların Güneş ışığından uzun süre yararlanabilmesi, bu fikrin temel dayanaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Ancak uzayda enerji üretmek, bir uzayda veri merkezi kurmak için tek başına yeterli değil. Çiplerin fırlatma koşullarına, radyasyona ve sıcaklık dalgalanmalarına dayanması; sistemlerin ise hava akımı olmadan soğutulması gerekiyor.
Buna ek olarak çok sayıda uydunun üretilip yörüngeye gönderilmesi ve aralarında hızlı veri bağlantıları kurulması gerekiyor. Yüksek maliyetler ile teknik zorluklar nedeniyle uzmanlar, uzay tabanlı veri merkezlerinin ticari kullanıma geçmesinin yıllar alabileceğini değerlendiriyor. SpaceX ve Starcloud da benzer fikirler üzerinde çalışan şirketler arasında bulunuyor.
