2015 sonrası doğanlara sigara satışı yasağı gündemde
2015 sonrası doğanlara sigara satışı yasağı için hazırlık sürüyor. Taslakta kapalı alanlar, standart paket ve kimlik doğrulama düzenlemeleri de bulunuyor.
Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımını ve satışını sınırlandırmaya yönelik yeni bir kanun teklifi hazırlanıyor. Taslakta, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan kişilere yaşamları boyunca tütün ürünü satılmaması öngörülüyor. Ayrıca 2040’tan itibaren tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor.
Sigaranın yanı sıra nargile tütünü, puro, sarma tütünü, pipo ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemenin kapsamında değerlendiriliyor. Bu ürünlerin hem kullanıcıların hem de dumana maruz kalan kişilerin sağlığı üzerinde ciddi risk oluşturduğu belirtiliyor.
Kanun teklifinin ekimde Meclis’e sunulması bekleniyor
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, yaklaşık bir yıldır üzerinde çalışılan teklif hakkında değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, hazırlığın ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasının planlandığını söyledi.
Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını aktaran Ergüder, tütün tüketiminin her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin ölümüne yol açtığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütünün Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin yürürlüğe girmesiyle birçok ülkede kullanım oranlarının gerilediğini ifade eden Ergüder, Türkiye’de ise son dönemde yeniden artış görüldüğünü kaydetti.
Türkiye’nin 2003’te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf olduğunu ve 2008’de kapalı alanlarda sigara kullanımını yasakladığını hatırlatan Ergüder, özellikle kadınlar ve gençler arasındaki kullanım oranlarına dikkat çekti. Kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yılda belirgin biçimde arttığını belirten Ergüder, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda oranın yüzde 90’ın üzerine çıktığını söyledi.
Ergüder’in verdiği bilgilere göre Türkiye’de sigara satışları da yükseldi. 2012’de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket seviyesinde olan satışlar, 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştı. Bu tablo karşısında çocukları, gençleri ve kadınları koruyacak daha güçlü politikaların uygulanması gerektiği vurgulandı.
2015 sonrası doğanlara sigara satışı yasağı taslakta yer alıyor
Hazırlanan taslakta öne çıkan başlıklardan biri, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara tütün ürünlerinin satılmaması. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde bu kişilerin hayatları boyunca sigara ve diğer tütün ürünlerini satın alamaması planlanıyor. Ergüder, benzer uygulamaların İngiltere’de hayata geçirildiğini ve başka ülkelerde de gündeme geldiğini ifade etti.
Teklifte, açık ve kapalı alanlardaki kullanım koşullarına ilişkin yeni sınırlamalar da bulunuyor. Lokanta ve benzeri işletmelerin açık ve kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanması planlanırken, parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde dışarıdan görünmeyecek özel içme alanları oluşturulması öngörülüyor. Böylece çocukların ve gençlerin sigara kullanımına maruz kalmasının azaltılması amaçlanıyor.
Standart paket ve kimlik doğrulama düzenlemesi
Taslakta sigara paketlerinin standartlaştırılması da gündemde. Uygulamanın yürürlüğe girmesi halinde markaların farklı tasarım ve sunumlarla satış yapmasının önüne geçilmesi, ince ve “slim” olarak adlandırılan sigara türlerinin de kaldırılması planlanıyor. Bu adımın özellikle kadınlara yönelik tütün pazarlamasını sınırlamayı amaçladığı belirtildi.
Çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek için kimlik doğrulama sisteminin kurulması da değerlendiriliyor. Düzenlemeyle 18 yaşından küçüklerin kredi kartı kullanarak bu ürünleri satın almasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
